صنایع و معدن مازندران

» خسارت‌های زیست‌محیطی هوانوردی و حق فروش اجباری مالکان مجاور فرودگاه

سلام خدمت مخاطبين سایت صنایع و معدن مازندران اين پست مطالبی با ارزش و خواندنی قرار داده ایم امیدواریم با مطالعه آن نهایت استفاده را ببرید

اگر از اين پست لذت برديد و خوشتون امده در صفحات اجتماعي خود به اشتراک بگذاريد تا ديگران هم استفاده کنند.

و همچنين خواهشمنديم با نظرات و پيشنهادات خود ما را ياري بفرماييد

با گذاشتن نظر در قسمت دیدگاه ها می توانید ما را در بهتر شدن یاری کنید

کدخبر: ۳۳۱۱۳

 لطمه‌های مالی و جانی ناشی از فعالیت هوانوردی، فقط محدود به سوانح و حوادث هوایی نیست.

فعالیت‌های هوانوردی می‌تواند مشکلات بسیار زیادی را برای ساکنان اطراف فرودگاه پدید آورد. چنین مشکلاتی بیشتر تحت عنوان خسارت‌های زیست‌محیطی مطرح می‌شوند. شاید در میان این مشکلات، صدای هواپیما برای ساکنان اطراف فرودگاه و به‌طور کلی برای مردم بیش از همه آزاردهنده باشد. صدای هواپیما نه فقط ساکنان اطراف فرودگاه را از نظر روانی و ذهنی ناراحت می‌کند، بلکه بر ارزش اموال و زمین‌های آنها نیز تاثیر منفی می‌گذارد. برای مدیریت صدای هواپیما، در عرصه حقوق بین‌الملل تلاش‌های زیادی شده است. یکی از این تلاش‌های به ثمر نشسته، اتخاذ «رویکرد متعادل در قبال مدیریت صدای هواپیما» است که در سال ۲۰۰۱ میلادی (۱۳۸۰ خورشیدی)‌ مورد توافق و تصدیق مجمع عمومی سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری (ایکائو) قرار گرفت.
در نگرش متعادل چون وضعیت صدا در هر فرودگاهی منحصر به‌فرد است، راه‌حل واحدی که برای همه وضعیت‌ها مناسب باشد، وجود ندارد. در این نگرش، برای آنکه مشکل صدای هواپیما، کاهش یابد و مناسب‌ترین اقدام شناسایی شود، باید همه گزینه‌های موجود ارزیابی یا ترکیبی از اقدام‌ها اتخاذ شود. به‌این منظور، ۴ استراتژی معرفی شده است: کاهش صدا در منبع، برنامه‌ریزی و مدیریت استفاده از زمین، روش‌های عملیاتی کاهش صدا و محدودیت‌های عملیاتی. برای اجرای هریک از این راهبردها، ابزارهای زیادی در دست است. برای نمونه، در راهبرد برنامه‌ریزی و مدیریت استفاده از زمین، ابزارهایی از قبیل تملک زمین و تحصیل حق ارتفاق قراردادی از مالکان مجاور فرودگاه وجود دارد. تملک زمین ازسوی مالکان فرودگاه یا دولت و در فرآیند سلب مالکیت خصوصی با پرداخت غرامت یا بهای عادله انجام می‌شود. امتیاز این روش، کنترل مستقیم مالک فرودگاه یا دولت بر زمین تملک شده است.
ص به هر ترتیب تملک زمین، گرچه روش مفیدی برای درمان مشکلات صدای هواپیما به‌شمار می‌رود اما بسیار هزینه‌بر است. با این‌حال تصور کنید ساکنان اطراف یک فرودگاه سال‌هاست با مشکلات ناشی از صدای هواپیما درگیرند و مالک فرودگاه یا دولت نیز تصمیم به توسعه فرودگاه ندارد، یا از منابع مالی کافی برخوردار نیست یا توسل به سایر روش‌ها اوضاع را بهبود نداده است؛ آیا در این صورت، مالکان اطراف فرودگاه می‌توانند برای نجات از مشکلات، املاک خود را به اجبار به فروش برسانند؟
چنین حقی در حقوق برخی کشورها پیش‌بینی شده است؛ اما در شرایط استثنائی. سوئد بهترین نمونه در این زمینه است. در سوئد، قانون محیط‌زیستی مصوب سال ۱۹۹۸ میلادی (۱۳۷۷ خورشیدی) در بخش مربوط به جبران خسارت چنین مقرر کرده است: «اگر در نتیجه فعالیت اشاره شده در این فصل، ملکی، به طور کلی یا جزئی از سودمندی برای مالک آن بیفتد یا در ارتباط با استفاده آن، زیان بزرگی ناشی شود، ملک یا بخشی از آن باید به درخواست مالک ازسوی شخصی که فعالیت مربوط را دنبال می‌کند، به اجبار خریداری شود».
بدین شکل استحقاق مالکان اطراف فرودگاه به فروش اجباری، مشروط به آن است که ارزش ملک به‌میزانی کاهش یابد که بتوان آن را یک «زیان استثنائی» توصیف کرد.
این زیان استثنائی می‌تواند هم به معنی کاهش قابل‌توجه در ارزش ملک باشد و هم به‌معنای تغییر در هدف استفاده. برای نمونه، اگر مالک ملکی به‌دلیل صدای مخرب ناشی از عبور و مرور وسایل هوایی از فضای هوایی ملک خود، مجبور شود استفاده مسکونی از ملک را به استفاده دیگری تغییر دهد، به نظر می‌رسد زیان بزرگ تحقق یافته است.
با این حال، دو مسئله پیچیده درزمینه این حق وجود دارد: نخست، چه کسی باید املاک را به اجبار خریداری کند؟ دوم، شیوه قیمت‌گذاری املاک چگونه است؟ آیا نرخ ملک باتوجه به شرایط فعلی آن محاسبه یا ارزش ملک بدون توجه به اثرات نامطلوب، تعیین می‌شود؟
پاسخ به پرسش نخست ساده نیست، اما دو سرنخ بزرگ در دست است. یکی اینکه ملک باید از سوی کسی که فعالیت زیان‌بار را دنبال می‌کند، به اجبار خریداری شود و دیگری اصل «آلوده‌کننده می‌پردازد» (Polluter Pays Principle) است که در حقوق محیط زیست، جایگاه ویژه‌ای دارد. برای اینکه در ایجاد خسارت‌های زیست‌محیطی هوانوردی، چه کسی فعالیت زیان‌بار را دنبال و اقدام به ایجاد آلودگی صوتی می‌کند، هنوز پاسخ قاطعی ارائه نشده است. برخی بر این باورند که برای تعیین شخص مسئول در آلودگی محیط‌زیست به‌وسیله هواپیما، منطقی است شخصی را مسئول بدانیم که در انجام مدیریت ریسک، نقش مناسب‌تری داشته باشد. از لحاظ عملی در موارد بسیاری، فرودگاه‌ها برای پاسخ به مشکلات ناشی از آلودگی صوتی به دعوا خوانده شده‌اند و دعوا نیز به طرفیت آنها به اثبات رسیده است. می‌توان گفت طرح دعوا علیه فرودگاه منطق روشنی دارد، زیرا این فرودگاه‌ها هستند که با جذب ترافیک هوایی، مشکلاتی برای ساکنان اطراف فرودگاه ایجاد می‌کنند.
اما درباره شیوه قیمت‌گذاری املاک، قانون محیط‌زیستی سوئد به‌طور مستقیم حاوی حکم خاصی نیست. حکم مسئله تابع قانون مصادره ۱۹۷۲ (۱۳۵۱ شمسی) این کشور است، زیرا از منظر قانون محیط‌زیستی، قانون مصادره نسبت به خریدهای اجباری مقرر در این قانون، اعمال خواهد شد. براساس قانون مصادره حکم کلی، اگر یک واحد ملکی به‌طور کلی مصادره شود، نرخ خرید به میزانی باید پرداخت شود که مطابق با ارزش بازاری واحد ملکی باشد؛ مگر آنکه روش دیگری به موجب مقررات این قانون، مقرر شده باشد. یکی از استثنائات این قاعده کلی، به این قرار است: «اگر بنگاهی که به‌منظور فعالیت آن یک واحد ملکی مصادره می‌شود، متضمن هر درجه از تاثیر روی ارزش بازاری واحد ملکی باشد، نرخ خرید باید بر مبنای آن ارزش بازاری تعیین شود که واحد ملکی در صورت نبود چنین تاثیری، خواهد داشت».
بنابراین به نظر می‌رسد در حقوق سوئد اگر مالکان اطراف فرودگاه به جهت زیان بزرگ، تقاضای فروش اجباری کنند، املاک آنها باید بدون درنظر گرفتن اثرات نامطلوب و زیان‌بار، قیمت‌گذاری شود.
در نظام حقوقی ایران حق فروش اجباری مالکان مجاور فرودگاه به جهت خسارت‌های زیست‌محیطی شناسایی نشده است. از آنجایی که گاه سود مالکان مجاور فرودگاه در فروش اجباری ملک است، پیش‌بینی این راه‌حل، در زمان تدوین قانون هواپیمایی جدید و در فصل مربوط به مقررات حفاظت از محیط‌زیست، مناسب به نظر می‌رسد. وانگهی این راه‌حل می‌تواند به سود سایر ذی‌نفعان صنعت هوانوردی نیز تمام شود، زیرا دیگر اتخاذ سیاست‌هایی مانند خاموشی شب و برقراری محدودیت‌های پروازهای شبانه نیاز نخواهد شد.
میلاد صادقی/ پژوهشگر حقوق هوافضا

 

 


شما مخاطبين عزيز سايت صنایع و معدن مازندران از اين پس با مراجعه به وب سايت ما مي توانيد جديد ترین مطاب را مطالعه کنید و از خواندن ان ها لذت ببريد

وچنانچه انتقادي به سايت ما داشتيد مي توانيد در قسمت نظرات ما را در جريان بگذاريد

سایت صنایع و معدن مازندران

برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

ارسال دیدگاه جدید

به نکات زیر توجه کنید

  • نظرات شما پس از بررسی و تایید نمایش داده می شود.
  • لطفا نظرات خود را فقط در مورد مطلب بالا ارسال کنید.